Blog

In de nieuwe regering moeten straks politici van zeer verschillende bloedgroepen samenwerken. Dat is lastig, want hier spelen twee tegenstrijdige driften in de menselijke natuur een rol: de behoefte om samen te werken tegen gevaar van buitenaf en de behoefte om altijd je zin te krijgen. We leven daarbij in een tijd van polarisatie; de problemen zijn ongekend groot en de afstanden lijken onoverbrugbaar.

Daarom kunnen politici nog wat leren van mijn kinderen.

In een gezin gooit moeder natuur de meest onwaarschijnlijke bloedgroepen bij elkaar. Het is een coalitie waar je voor de rest van je leven aan vastzit. Een intense vorm van karaktervorming.

Vooral bij ons thuis.

Mijn ouders adviseerden me destijds om te streven naar een gezin met drie kinderen. De redenering was als volgt: twee kinderen verdelen de macht in het gezin onderling, maar bij drie kinderen is die macht altijd uit balans en dat brengt een beetje leven in de brouwerij.

Een leuke redenering in de jaren zeventig. In die tijd hadden Wiegel en Van Agt ook maar één etentje nodig om de macht in Den Haag te verdelen. Van Agt was een slechte slaper en zou het land dus ‘s avonds regeren, Wiegel paste ’s ochtends op de winkel. Dat leverde zulke harmonieuze taferelen op, dat de heren veertig jaar later nog steeds een blos van vertedering op hun wangen krijgen als ze elkaars naam horen. Ach ja, die schattige jaren zeventig, wie verlangt er niet naar terug?

De gedachte dat je macht op een ordelijke manier kunt verdelen omdat iedereen een gezamenlijk doel nastreeft, lijkt nu iets van een andere planeet in een zonnestelsel hier ver vandaan. In de tijd van afkortingen als MSN, SMS, Wii en ADHD willen we onze impulsen voortdurend uitleven. Het ooit zo knusse gezin is het toneel geworden waarop de meest verschrikkelijke botsingen der ego’s worden uitgevochten. Het is ook niet verwonderlijk dat een schrijver als Arnon Grunberg, die alle oorlogshaarden in de wereld heeft gezien, nu een gezin uit een Nederlandse Vinexwijk tot onderwerp van zijn studie heeft gemaakt.

Ik wens hem veel sterkte.

Ons gezin is een duidelijk geval van ADHD: een Absurd Druk HuishouDen. Al onze kinderen hebben een gebruiksaanwijzing. Maar hoe die eruit ziet, daar zijn mijn vrouw en ik nog niet achter. De jongste heeft meer energie dan een peloton tourrenners op steroïden. Ze moet voortdurend bewegen en springen en suist op eenwielers en waveboards door de huiskamer. Daarbij maakt ze constant geluiden met lichaamsdelen die daarvoor niet zijn ontworpen. Als ze van school komt, is het net of er een orkaan door het huis raast die een spoor van vernieling en chaos achterlaat. Daarbij is ze óók nog het zonnetje in huis en maakt ze schilderijen waar een onuitputtelijke levensvreugde vanaf straalt.

Onze oudste is ook druk, maar dan in zijn hoofd. Hij heeft zoveel gedachten, associaties bij gedachten en interessante ingevingen bij die associaties, dat hij leeft in een staat van voortdurende interne afleiding. Vraag of hij de biobak buitenzet en er gebeurt niets. Neem hem mee naar de biobak, duw hem het gangetje in en de biobak staat een week later nog bij de buren. Daarbij is het een jongen met een verbijsterende fantasie en echte diepgang die het leed van zijn medemens feilloos aanvoelt. Zijn grootse probleem: als hij iets wil zeggen, moet dat nú gebeuren, anders is hij het vergeten. Dat heeft hij helaas gemeen met zijn zusje. Wat ze ook gemeen hebben: ze kunnen heel slecht tegen broertjes of zusjes die voortdurend zeggen wat in ze opkomt en daarbij ook nog allerlei storende geluiden moeten maken.

De oudste en de jongste maken daarom 24 uur per dag ruzie. Onze maaltijden zijn een schreeuw-, schop en jankfestijn. Een vechtkabinet? Dat is voor watjes. Ik nodig de nieuwe premier van Nederland uit een avondje bij óns te komen eten. Geert Wilders zou in mijn gezin een muurbloempje zijn.

Dat brengt me op onze middelste. Deze opgeruimde, bijzonder zonnige, goed georganiseerde modeldochter heeft temidden van deze chaos geleerd dat het geen zin heeft voor jezelf op te komen en dat je je in het leven zelf moet zien te redden. De ironische distantie waarmee ze de anderen om aandacht ziet vechten, dreigt nu een levenshouding te worden. Daarom heb ik haar geleerd met de vuist op tafel te slaan en keihard te schreeuwen als niemand naar haar wil luisteren. Die training lijkt een niet bedoeld neveneffect te hebben: ze slaat míj nu de hele dag. Ze schopt tegen mijn schenen of stompt in mijn maag als ze haar zin niet krijgt. Net als Femke Halsema glimlacht ze daar dan heel verleidelijk bij.

Iedere vorm van samenwerking lijkt in ons gezin een droom voor utopisten die volledig van de realiteit zijn losgezongen.

- Oké, wie zou de hond uitlaten?

- Ik niet.

- Ik heb het gisteren al gedaan.

- Dat beest poept drie keer per dag, hoor. Op het schema op de ijskast staat dat jij het moet doen.

- Ik heb het vanochtend én gisterochtend gedaan.

- Niet waar, LUL!.

- Wel waar, KUT-ADHD-ER!

- Papa, hij scheldt me uit!

Gesnik, dichtslaande deuren, een pak melk dat de ijskast ingeslingerd wordt en de computer die wordt aangezet. En het aroma van een verse hondendrol op het vloerkleed in de huiskamer. Moet ik nog uitleggen wie bij ons de hond uitlaat?

Toch is er een groot lichtpunt. In de hete vuren van ons gezin worden hele boeiende, krachtige persoonlijkheden gesmeed. Persoonlijkheden die als het erop aankomt oog hebben voor een ander, liefdevol en zorgzaam kunnen zijn en nog steeds het allermeeste genieten van een spelletje kaart met het hele gezin. Kinderen die tot onze verbazing zelfs bij elkaar in bed kruipen als het in de boze buitenwereld onweert en dondert. Als die kleine wondertjes van intimiteit en menselijk geluk in míjn gezin mogelijk zijn, dan is er nog hoop voor de Nederlandse regering.

Alex van Galen